W 2025 roku Claude, ChatGPT, Gemini i inne silniki odpowiedzi zaczęły pokazywać użytkownikom elementy swojej pracy: przeszukiwane strony, otwierane dokumenty oraz ponownie sprawdzane założenia. Jak opisuje artykuł HubSpot, widoczny wysiłek może podnosić ocenę jakości odpowiedzi i rekomendacji, choć sam nie potwierdza ich poprawności.
Co zmieniło się w silnikach odpowiedzi AI
Większość głównych silników odpowiedzi wprowadziła w 2025 roku niemal identyczną aktualizację. Claude, ChatGPT i Gemini zaczęły pokazywać, jakie strony przeszukują, jakie dokumenty otwierają oraz które założenia ponownie sprawdzają. Zmiana dotyczy więc nie tylko końcowego tekstu, lecz także sygnałów opisujących drogę do odpowiedzi.
Według Anthropic prezentowanie procesu ma pomagać ludziom sprawdzać odpowiedzi i zwiększać ich zaufanie. Firma wskazuje również, że taki widok ujawnia rozbieżności między rozumowaniem systemu a jego odpowiedziami. Dla obszaru AI w marketingu oznacza to większą widoczność czynności, które wcześniej pozostawały poza ekranem użytkownika.
Artykuł HubSpot opisuje tę zmianę jako sygnalizowanie wysiłku. Użytkownik może widzieć, że system analizuje źródła lub wykonuje określone kroki, zanim przedstawi wynik. Nie wynika z tego jednak, że odpowiedź jest prawidłowa. Jej ocena nadal wymaga sprawdzenia treści i źródeł, między innymi przez weryfikację odpowiedzi AI.
Co pokazują badania nad widocznym wysiłkiem
Artykuł HubSpot przywołuje badanie z 2011 roku przeprowadzone na 266 osobach. Uczestnicy oglądali wyniki wyszukiwania lotów. Wyniki z ładowaniem pokazującym pracę systemu oceniono jako warte o 8,1% więcej niż te same wyniki prezentowane przy pustym ekranie ładowania.
W dodatkowym badaniu z tego samego roku uczestniczyło 118 osób. Uczestnicy częściej wybierali wolniejszą stronę z przejrzystym ekranem ładowania, nawet gdy zebranie tych samych wyników trwało o 50 sekund dłużej. W opisanych eksperymentach wyniki się nie zmieniały; zmieniano sposób pokazywania pracy systemu.
| Rok | Kontekst badania | Liczba uczestników | Kluczowy wynik |
|---|---|---|---|
| 2011 | Wyszukiwanie lotów | 266 | Wyniki z ładowaniem pokazującym pracę systemu oceniono jako warte o 8,1% więcej. |
| 2011 | Wybór między szybszą stroną bez przejrzystego ładowania a wolniejszą stroną z takim ładowaniem | 118 | Uczestnicy częściej wybierali wolniejszą stronę z przejrzystym wyszukiwaniem. |
| 2022 | Wyszukiwarka samochodów | 306 | Osoby widzące wskaźnik ładowania oceniały jakość systemu rekomendacji znacznie wyżej. |
| 2022 | Aplikacja randkowa dopasowująca potencjalne pary | 294 | Osoby widzące wskaźnik ładowania oceniały jakość systemu rekomendacji znacznie wyżej. |
Uwaga: w opisanych eksperymentach rekomendacje lub wyniki były takie same; zmieniano między innymi sposób pokazywania wysiłku systemu.
Badania rekomendacji z 2022 roku
Dimitrios Tsekouras, Ting Li i Izak Benbasat przeprowadzili badanie z 306 uczestnikami dotyczącymi wyszukiwarki samochodów oraz drugie, z 294 uczestnikami, dotyczące aplikacji randkowej. W warunku wysokiego wysiłku uczestnicy widzieli przez siedem sekund obracający się wskaźnik z napisem „calculating results”.
Rekomendacje były takie same w obu warunkach. Jedyną różnicą było siedem sekund widocznego wskaźnika. Osoby, które go widziały, oceniały jakość agenta rekomendacji znacznie wyżej. Wynik ten dotyczył zarówno wyszukiwarki samochodów, jak i aplikacji randkowej.
Co to oznacza w praktyce
- W AI w marketingu sama szybkość odpowiedzi nie musi przesądzać o jej ocenie. Badanie z 2011 roku pokazało, że uczestnicy preferowali wolniejszą stronę, gdy przejrzyście pokazywała ładowanie, nawet przy różnicy 50 sekund.
- Widoczny proces może zwiększać zaufanie do odpowiedzi i rekomendacji. W badaniach z 2022 roku siedem sekund wskaźnika „calculating results” podniosło ocenę jakości, mimo że rekomendacje pozostały takie same.
- Marki powinny dbać jednocześnie o jakość treści i możliwość jej sprawdzenia. Użytkownicy korzystający z wyszukiwarek AI mogą zwracać uwagę zarówno na rekomendację, jak i na sygnały procesu, który do niej doprowadził.
Źródła
- Marketing — HubSpot — The psychology behind why AI shows it’s working, 2026-09-21
